Karl Marx, 5 Mayıs 1818'de
Almanya'nın Rhine Eyaleti'nin Trier kasabasında doğdu. Orta
öğretimini Trier'de tamamladı. Bonn ve Berlin
üniversitelerinde hukuk öğrenimi görürken tarih ve felsefeyle
ilgilendi, Hegelci E. Gans'ın derslerini izledi. 1841'de "Demokritos'un
ve Epikuros'un Doğa Felsefelerinin Farklılıkları" adlı doktora
tezinde, dinin maddecilik açısından eleştirisini yaptı.
Sol Hegelcilere katılarak Bauer
kardeşlerle dostluk kurarken, bir yandan da Feuerbach'ın
etkisinde kalıp 1842'de, muhalefetteki radikal burjuvalar
tarafından kurulan Rheinische Zeitung gazetesinin yazı işleri
yöneticiliğini yaptı.
Saint-Simon, Fourier, Proudhon
gibi yazarları okuyarak Fransız sosyalizmini tanımaya çalıştı.
1843'te çocukluk arkadaşı Jenny von Westphalen ile evlendi.
Rheinische Zeitung gazetesi 1843'te kapatıldıktan sonra
Paris'e yerleşti. Fransız-Alman Yıllıkları'nı yayımladı
(1844). Derginin bu ilk ve tek sayısında, Yahudi Sorunu adlı
yazısıyla siyasal savaşım konusundaki görüşlerini ilk kez
açıkladı. Aynı yıl
Engels'le dostluk kuran Marx okurken tuttuğu notlardan
oluşan 1844 El Yazmaları'nda, ana temasını yabancılaşmanın
oluşturduğu hümanist bir felsefe geliştirdi.
Engels'le ortak ilk metninde (Kutsal
Aile, 1845) tarih felsefesini maddeci görüş açısından
eleştirdi. 1845'te Vorwarts gazetesi yazıkurulu üyeleriyle
birlikte sürülünce Brüksele yerleşti. Birkaç ay sonra
Engels'in de Brüksel'e gitmesiyle ortak eserlerinin ikincisini
(Feuerbach Üzerine Savlar, 1845) ve üçüncüsünü (Alman
İdeolojisi, 1845-1846) yayımladı. Kuramsal çalışmalarının
yanısıra, sosyalist işçilerle ve Alman göçmenlerle
ilişkilerini sıklaştırdı. Brüksel Alman İşçileri Derneği'ni
kurdu ve Engels'le birlikte bir komünist yazışma ağı oluşturdu.
Komünistler Birliği'nin isteği üzerine Komünist Manifesto'yu
yazdıkları bu yıllar, ikisi için de geçmişteki felsefi
bilinçleriyle hesaplaşma ve tarihsel maddeciliği geliştirme
yılları oldu: Bu yüzden, geçmişten kopuşları hem siyasal hem
de kuramsal nitelikteydi.
1848 İhtilali patlak verince,
Belçika'dan sınır dışı edilen Marx, Köln'e yerleşerek, Neue
Rheinische Zeitung gazetesini çıkarmaya başladı. Bu gazetede
işçilere yönelik makaleler yayımladı (Ücretli Emek ve Sermaye,
1849).
Almanya'dan, hemen sonra da
yeniden Fransa'dan sınırdışı edilince, 1849'da, ömrünün sonuna
kadar kalacağı Londra'ya yerleşti. Yoksulluk içinde yaşadığı
bu dönemde iktisat incelemelerine ağırlık verdi. Temel eseri
olan Kapital'i hazırlamaya başladı. 1851-1861 yıllarında New
York Daily Tribune gazetesinin Avrupa muhabirliğini yaptı.
1864'te Uluslararası İşçiler
Derneği'nin kurucuları arasında yeraldı. 1. Enternasyonal'in
açılış konuşmasını ve tüzüğünü yazdıktan sonra, Kapital'in
birinci cildini Almanya'da yayımlattı (1867). Kızını görmek
için gittiği Paris'te Paris Komünü'ne tanık oldu. İngiltere'ye
dönünce Fransa'da İç Savaş (1871) adlı eserinde bu devrim
denemesini değerlendirdi. Kapital'in yazımını sürdürürken, bir
yandan da işçi partililerinin programlarının oluşturulmasına
etkili biçimde katıldı. Dühring'e karşı kalem tartışmasında
Engels'i destekledi. Anti-Dühring'in (1878) bir bölümünün
yazımında Engels'le çalıştıktan sonra hastalanarak
çalışmalarını büyük ölçüde yavaşlatmak zorunda kaldı. 14 Mart
1883'te Londra'da öldü.